Υπάρχουν στιγμές στη ζωή που μοιάζουν να κουβαλούν αντίθετες δυνάμεις. Ένας γάμος ή ένα διαζύγιο, μια γέννηση ή μια ασθένεια∙ γεγονότα που μπορούν να μας σηκώσουν ψηλά ή να μας λυγίσουν. Κι όμως, μέσα σε αυτές τις μεγάλες στροφές της ζωής κρύβεται συχνά ένας μυστικός χώρος όπου η ψυχή συναντά τον πραγματικό της εαυτό.
Άλλοτε επιτρέπουμε σε αυτές τις στιγμές να μας ανοίξουν, να μας οδηγήσουν σε βαθύτερη ωριμότητα, να μας μάθουν να αγαπάμε πραγματικά. Κι άλλοτε, από φόβο, κλείνουμε την καρδιά μας, προσπαθώντας να διατηρήσουμε μια ψευδαίσθηση ελέγχου. Προσκολλούμαστε σε ό,τι γνωρίσαμε, αρνούμαστε να περάσουμε το κατώφλι που η ζωή μάς ανοίγει — είτε αυτό πονάει είτε μας χαρίζει χαρά.
Ο πόνος και η χαρά δεν είναι αντίπαλοι. Είναι συνοδοιπόροι στη διαδρομή μας προς την ενηλικίωση της ψυχής. Ο πόνος μάς ξεγυμνώνει, μας κάνει να δούμε τι έχει πραγματικό βάρος. Η χαρά μάς θυμίζει ότι ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές υπάρχει φως που περιμένει να το ανακαλύψουμε. Και αυτό το πέρασμα —από το ένα στάδιο στο επόμενο— είναι που γεννά την αληθινή χαρά: την αίσθηση ότι κάτι μέσα μας αλλάζει, βαθαίνει, ωριμάζει.
Όταν αποδεχόμαστε το σύμπλεγμα αυτών των δυνατών, συχνά αντιφατικών συναισθημάτων, αρχίζουμε να βλέπουμε τη ζωή με περισσότερη αλήθεια. Μαθαίνουμε να μη γινόμαστε αλαζόνες τη στιγμή της ευτυχίας, να μην ξεχνάμε ότι η χαρά είναι δώρο και όχι δικαίωμα. Και, την ίδια στιγμή, μαθαίνουμε να μην πνιγόμαστε στον πόνο, να μην ξεχνάμε πως μέσα στην πιο βαθιά νύχτα υπάρχει Αυτός!
Μέσα από προσωπικές εμπειρίες —είτε αυτές ήταν ευλογία είτε δοκιμασία— μπορώ πια να δω ένα νήμα που τις ενώνει. Ένα χέρι που δεν επιβάλλει, αλλά υπομονετικά καθοδηγεί. Υπάρχουν φορές που πίστεψα πως τα έκανα όλα λάθος, και άλλες που αισθάνθηκα σίγουρη ότι τα είχα χειριστεί σωστά. Κι όμως, σε κάθε περίσταση, κάτι πολύ πιο τρυφερό και σταθερό στεκόταν δίπλα μου: μια αγάπη που δεν απομακρύνεται, μια παρουσία που δεν με αφήνει ούτε στις στιγμές θριάμβου ούτε στις στιγμές πτώσης.
Η ζωή δεν μας ζητά να είμαστε τέλειοι. Μας ζητά να είμαστε αληθινοί. Να επιτρέπουμε στον εαυτό μας να αισθανθεί∙ να αντιμετωπίσει τον πόνο όταν έρχεται και να αγκαλιάσει τη χαρά χωρίς φόβο ότι θα χαθεί. Γιατί μόνο τότε μπορούμε να ανακαλύψουμε τα δώρα που η ζωή κρύβει για εκείνους που τολμούν να τη ζουν ολόκληρη — με το φως και το σκοτάδι, με τις πτώσεις και τις αναστάσεις, με την ανθρώπινη αδυναμία και την ανεξάντλητη δύναμη που χαρίζει η αγάπη του Θεού.
Όταν μιλάω για την οικογένεια, το κάνω με τρυφερότητα. Τη βλέπω σαν τον πρώτο χώρο όπου μαθαίνεις να σχετίζεσαι, να αντέχεις, να ζητάς, να αγαπάς. Κι όμως, καμία οικογένεια δεν ζει μέσα σε κενό. Κανένα σπίτι δεν μένει ανεπηρέαστο από τον κόσμο που το αγκαλιάζει απ’ έξω.
Αυτό το θυμίζω συχνά στους ανθρώπους που συναντώ. Γιατί πολλές φορές κουβαλούν την αίσθηση ότι «κάτι δεν κάνουν σωστά», χωρίς να βλέπουν πόσα εξωτερικά βάρη επηρεάζουν τις σχέσεις τους. Πώς γίνεται οι ρυθμοί της κοινωνίας, οι οικονομικές αλλαγές ή οι πολιτισμικές απαιτήσεις να μην ακουμπήσουν την καθημερινότητά σου; Και, την ίδια στιγμή, πώς να μη διαμορφώνεται και η κοινωνία από τις ανάγκες, τις φωνές και τα όνειρα των οικογενειών;
Όταν προσπαθώ να κατανοήσω αυτή τη σχέση, την προσεγγίζω σαν διάλογο. Από τη μία, υπάρχει ό,τι συμβαίνει μέσα στο σπίτι σου: η επικοινωνία, οι ρόλοι, οι ανάγκες που αλλάζουν καθώς μεγαλώνεις. Από την άλλη, υπάρχει ό,τι συμβαίνει γύρω σου: οι αλλαγές που σε πιέζουν, σε κουράζουν ή σε βοηθούν να προσαρμόζεσαι. Κανένα από τα δύο δεν μένει σταθερό. Κανένα δεν μπορεί να κατανοηθεί χωρίς το άλλο.
Κι όταν τα φέρνω αυτά μαζί, βλέπω ανθρώπους να ανασαίνουν. Γιατί καταλαβαίνουν ότι δεν φταίνε για όλα. Ότι η οικογένειά τους δεν χρειάζεται να είναι «τέλεια» για να αξίζει. Ότι η δυσκολία που βιώνουν δεν είναι προσωπική αποτυχία, αλλά κομμάτι μιας μεγαλύτερης κίνησης που αγγίζει όλους μας.
Γι’ αυτό συχνά σε προσκαλώ να αναρωτηθείς: πώς μπορείς να δεις τη δική σου οικογένεια με περισσότερη καλοσύνη, αν δεν κοιτάξεις και τον κόσμο που τη διαμορφώνει;
Η κατανόηση αυτής της σχέσης δεν λύνει τα πάντα, αλλά προσφέρει χώρο. Χώρο για κατανόηση, για σύνδεση, για ανακούφιση. Κι αυτό, πολλές φορές, είναι το πρώτο βήμα προς μια οικογένεια που νιώθει λίγο πιο ασφαλής μέσα σε μια κοινωνία που αλλάζει.
Η γονεϊκότητα δεν χρειάζεται τελειότητα. Χρειάζεται παρουσία.
Να είσαι εκεί, αληθινά, με την αγάπη και τις ατέλειες σου.
Μερικές μέρες όλα μοιάζουν εύκολα. Υπάρχει χρόνος, γέλιο, υπομονή.
Κι άλλες φορές νιώθεις πως δεν αντέχεις άλλο. Φωνάζεις, κουράζεσαι, απομακρύνεσαι για λίγο. Κι ύστερα κάτι μικρό σε φέρνει ξανά κοντά — ένα βλέμμα, μια αγκαλιά, μια φράση που σε γλυκαίνει.
Δεν χρειάζεται να τα κάνεις όλα σωστά.
Το παιδί σου δεν ψάχνει τον τέλειο γονιό. Θέλει να σε βλέπει αληθινό. Να ζητάς συγγνώμη, να αναγνωρίζεις ότι κουράστηκες, να ξαναδοκιμάζεις.
Αυτό του δείχνει πως η αγάπη δεν χάνεται όταν κάτι πάει στραβά.
Η τελειότητα κρατά απόσταση.
Το αληθινό φέρνει κοντά.
Όταν σε βλέπει να προσπαθείς, να πέφτεις και να σηκώνεσαι, μαθαίνει πως κι εκείνο μπορεί να το κάνει.
Δεν υπάρχει σωστός τρόπος να είσαι γονιός.
Υπάρχει μόνο ο δικός σου τρόπος.
Με τις δυσκολίες, τα λάθη και τη ζεστασιά που φέρνεις κάθε μέρα μέσα στο σπίτι σου.
Η αγάπη δεν ζητά τελειότητα. Ζητά συνέχεια.
Κάθε μέρα λίγο πιο ήρεμα, λίγο πιο αληθινά, λίγο πιο κοντά.
Ο γάμος, ως κυρίαρχη μορφή συντροφικής σχέσης στη δομή της κοινωνίας, δεν περιορίζεται σε μια τυπική σύμβαση. Αντίθετα, λειτουργεί ως πεδίο όπου συναντώνται και αναδεικνύονται οι βαθύτερες ανάγκες και οι επιθυμίες του ανθρώπου. Η συστημική οπτική υπογραμμίζει ότι κάθε σχέση δεν μπορεί να εξεταστεί μεμονωμένα, αλλά ως μέρος ενός πλέγματος αλληλεπιδράσεων που περιλαμβάνει την οικογένεια, την κοινωνία, τον πολιτισμό, ακόμη και τις θρησκευτικές αναφορές.
Η ανθρώπινη ύπαρξη φαίνεται να χαρακτηρίζεται από μια σταθερή λαχτάρα για σχέση: με τον εαυτό, με τους άλλους, με τον Θεό. Αυτή η τριπλή διάσταση αντανακλάται στον γάμο, ο οποίος γίνεται χώρος όπου το άτομο επιχειρεί να συνθέσει την ανάγκη για αυτονομία με την ανάγκη για σύνδεση. Η συνύπαρξη των δύο συντρόφων καθρεφτίζει τόσο τις εσωτερικές συγκρούσεις όσο και τις υπαρξιακές αναζητήσεις που διατρέχουν τη ζωή.
Η σχέση του γάμου δεν είναι στατική αλλά δυναμική, υπόκειται σε διαρκείς μεταβολές και επηρεάζεται από τα αναπτυξιακά στάδια των προσώπων που τη συγκροτούν. Η ένταση ανάμεσα στην ατομικότητα και τη συλλογικότητα, ανάμεσα στο «εγώ» και το «εμείς», αναδύεται με συνέπεια και καθορίζει την ποιότητα της συνύπαρξης. Ο γάμος, με αυτήν την έννοια, αποτελεί καθρέφτη της ύπαρξης: αναδεικνύει την ευαλωτότητα, τις αντιφάσεις, αλλά και την επιθυμία για σταθερότητα και νόημα.
Η συστημική σκέψη επιτρέπει να δούμε τον γάμο όχι μόνο ως προσωπική επιλογή, αλλά ως έναν τόπο διαλόγου ανάμεσα στο άτομο, το κοινωνικό πλαίσιο και την υπαρξιακή αναζήτηση νοήματος. Η πορεία αυτής της σχέσης αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος κατανοεί τον εαυτό του και τοποθετείται απέναντι στους άλλους και στον Θεό, αναζητώντας συνοχή μέσα σε ένα περίπλοκο και μεταβαλλόμενο περιβάλλον
Πόσες φορές έχεις πιάσει τον εαυτό σου να ψάχνει απαντήσεις μετά από ένα τέλος; Να θες να μάθεις το «γιατί», να κλείσεις τα κενά, να βάλεις μια τελεία;
Η αλήθεια είναι ότι η τελεία δεν έρχεται πάντα. Και ξέρεις κάτι; Δεν τη χρειάζεσαι για να συνεχίσεις.
Ας το πιάσουμε λίγο πιο απλά.
Γιατί περιμένεις κλείσιμο;
Γιατί θέλεις να καταλάβεις τι έγινε.
Γιατί θες να νιώσεις ότι άξιζε.
Γιατί πιστεύεις ότι αν το καταλάβεις, θα πονάς λιγότερο.
Μόνο που συχνά, το κλείσιμο δεν έρχεται. Ή έρχεται με τρόπους που δεν σε ικανοποιούν. Έχεις νιώσει ποτέ να παίρνεις μια απάντηση και να πονάς το ίδιο; Αυτό λέει πολλά.
Τι μπορείς να κάνεις αλλιώς
Σταμάτα να περιμένεις εξηγήσεις Όσο τις περιμένεις, μένεις κολλημένος σε κάτι που έχει ήδη τελειώσει.
Ρώτα τον εαυτό σου: Τι χρειάζομαι αυτή τη στιγμή για να προχωρήσω; Όχι τι χρειάζεται να μου πει ο άλλος. Τι χρειάζομαι εγώ.
Αναγνώρισε την απώλεια Είναι οκ να πονάς. Δεν χρειάζεται να το λύσεις όλο στο κεφάλι σου για να το νιώσεις.
Δώσε εσύ ένα τέλος Πες το δυνατά αν χρειάζεται: «Αυτό το κεφάλαιο για μένα έκλεισε.» Ακόμα κι αν δεν πήρες όλα τα κομμάτια του παζλ.
Μια αλήθεια που δεν λέμε συχνά
Το κλείσιμο δεν είναι ένα δώρο που στο προσφέρει κάποιος. Είναι μια απόφαση που παίρνεις εσύ για σένα.
Και όσο πιο γρήγορα το πάρεις αυτό στα χέρια σου, τόσο πιο ελεύθερα θα ζεις.
Θέλω να σε ρωτήσω
Τι κλείσιμο περιμένεις ακόμα;
Αν δεν έρθει ποτέ, μπορείς να είσαι καλά έτσι κι αλλιώς;
Αν η απάντηση είναι ναι, τότε είσαι ήδη πιο μπροστά απ’ όσο νομίζεις.
Η τελειότητα και η επιτυχία συχνά παρουσιάζονται ως ιδανικά που πρέπει να κυνηγάμε στη ζωή μας. Αυτές οι έννοιες, όμως, δεν είναι απόλυτες ούτε διαχρονικές. Αλλάζουν με την εποχή, τη κοινωνία και τις συνθήκες. Αυτό που σήμερα θεωρούμε αποτυχία, αύριο μπορεί να ερμηνευθεί διαφορετικά. Είναι χρήσιμο να εξετάσουμε τι πραγματικά σημαίνουν αυτοί οι όροι και πώς τους αντιμετωπίζουμε.
Στην κοινωνία μας, η επιτυχία έχει γίνει κάτι που συχνά ορίζεται από εξωτερικούς παράγοντες. Μετριέται μέσα από δείκτες απόδοσης, σύγκρισης και ανταγωνισμού. Η τεχνολογία και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν ενισχύσει αυτή την τάση, προβάλλοντας συνεχώς εικόνες «επιτυχημένων» ανθρώπων που μοιάζουν ανέφικτες για τους περισσότερους. Το αποτέλεσμα είναι μια συνεχής πίεση να πετύχουμε περισσότερα, να είμαστε καλύτεροι, να ανταγωνιζόμαστε τους γύρω μας – ακόμα και τον ίδιο μας τον εαυτό.
Αυτή η λογική οδηγεί στο να βλέπουμε την αποτυχία ως κάτι αποκλειστικά προσωπικό. Αν δεν βρούμε σύντροφο, αν δεν κάνουμε παιδιά, αν δεν πετύχουμε στις σπουδές ή την καριέρα μας, η κοινωνία συχνά μας κρίνει ως ανεπαρκείς. Ειδικά σε πιο παραδοσιακές κοινωνίες, όπως η δική μας, οι προσδοκίες για την εκπλήρωση συγκεκριμένων ρόλων – όπως του γονέα, του εργαζόμενου, του “καλού παιδιού” – είναι ακόμη πιο έντονες. Όμως, μήπως αυτές οι προσδοκίες δεν αντανακλούν πραγματικά τις δικές μας επιθυμίες;
Πολλές φορές, αυτό που ονομάζουμε αποτυχία είναι απλώς η άρνηση να συμβιβαστούμε με πρότυπα που δεν μας εκφράζουν. Όταν κάποιος δεν παντρεύεται επειδή θέλει να δώσει προτεραιότητα σε άλλα κομμάτια της ζωής του, ή όταν επιλέγει μια δουλειά με λιγότερα χρήματα αλλά περισσότερο νόημα, συχνά κρίνεται από την κοινωνία. Στην πραγματικότητα, όμως, αυτές οι επιλογές μπορεί να είναι πράξεις ελευθερίας και αξιοπρέπειας. Είναι μια στάση ζωής που βάζει πρώτα τις προσωπικές αξίες και όχι τις κοινωνικές επιταγές.
Η ανατροφή των παιδιών είναι ένα άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Πολλοί γονείς αισθάνονται ότι αποτυγχάνουν αν τα παιδιά τους δεν πετύχουν σε σπουδές, καριέρα ή προσωπική ζωή. Αυτή η πίεση, όμως, πηγάζει συχνά από κοινωνικές προσδοκίες και όχι από πραγματική ανησυχία για την ευτυχία των παιδιών. Αντί να βλέπουμε αυτές τις καταστάσεις ως αποτυχίες, θα μπορούσαμε να τις ερμηνεύσουμε ως διαφορετικούς δρόμους που κάθε άτομο επιλέγει να ακολουθήσει.
Η έννοια της αποτυχίας, όπως και αυτή της επιτυχίας, δεν είναι καθολική. Μπορεί να αλλάξει ανάλογα με το πώς την ερμηνεύουμε. Αντί να την αντιλαμβανόμαστε ως κάτι αρνητικό, θα μπορούσαμε να τη δούμε ως μια ευκαιρία για επαναξιολόγηση και προσωπική ανάπτυξη. Μια σχέση που δεν πέτυχε, για παράδειγμα, μπορεί να μας διδάξει τι πραγματικά θέλουμε από τους ανθρώπους γύρω μας. Μια καριέρα που δεν απογειώθηκε μπορεί να μας οδηγήσει σε μια νέα κατεύθυνση που μας ταιριάζει καλύτερα.
Συνοψίζοντας, ίσως χρειάζεται να δούμε την αποτυχία με μια πιο ανθρώπινη ματιά. Να αναγνωρίσουμε ότι δεν είναι πάντα το αποτέλεσμα κάποιου λάθους, αλλά συχνά μια φυσική συνέπεια του να ζούμε σε μια κοινωνία με ασφυκτικές απαιτήσεις. Αντί να νιώθουμε ενοχές, μπορούμε να την αγκαλιάσουμε ως μέρος της ζωής. Είναι μια ευκαιρία να πούμε “όχι” σε αυτά που δεν μας εκφράζουν και να διεκδικήσουμε μια ζωή πιο κοντά στις δικές μας αξίες και όνειρα. Γιατί τελικά, η πραγματική επιτυχία είναι να είμαστε αληθινοί με τον εαυτό μας.
Η Παγκόσμια Ημέρα Παιδιού 2024 έχει ως θέμα τη “Συμπερίληψη για Κάθε Παιδί” («Inclusion for Every Child»). Το θέμα αυτό μας υπενθυμίζει τη σημασία της ίσης πρόσβασης και της αποδοχής κάθε παιδιού, ανεξάρτητα από τις διαφορές που μπορεί να έχουν π.χ. εθνικότητα ικανότητες κοινωνικό οικονομικό υπόβαθρο.ανεξαρτήτως των διαφορών του. Συμπερίληψη σημαίνει ότι κάθε παιδί έχει δικαίωμα να αναπτύσσεται σε ένα περιβάλλον το οποίο αναγνωρίζει και σέβεται τις μοναδικές του ανάγκες και δυνατότητες. Ο σεβασμός στη διαφορετικότητα και η αποδοχή του κάθε παιδιού όπως είναι, συμβάλλουν στη δημιουργία ενός κόσμου όπου όλοι οι μικροί πολίτες αισθάνονται αποδεκτοί, σημαντικοί και ικανοί να συμμετέχουν.
Η ουσία της συμπερίληψης είναι να μην υπάρχουν εμπόδια που αποκλείουν παιδιά από ευκαιρίες μάθησης, ανάπτυξης και κοινωνικοποίησης. Αυτό περιλαμβάνει την πρόσβαση σε κατάλληλη εκπαίδευση, υποστήριξη σε παιδιά με ειδικές ανάγκες και ευκαιρίες για συμμετοχή σε δραστηριότητες ανεξαρτήτως των διαφορών τους.
Ο Ρόλος της Οικογένειας
Η οικογένεια είναι το πρώτο και πιο σημαντικό πλαίσιο μέσα στο οποίο ένα παιδί αρχίζει να μαθαίνει για τον κόσμο και τον εαυτό του. Η συναισθηματική ασφάλεια, η σταθερότητα και η υποστήριξη που προσφέρει μια θετική οικογενειακή δυναμική παίζουν κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη της ψυχικής υγείας του παιδιού. Οι γονείς που επικοινωνούν ανοιχτά με τα παιδιά τους, τους προσφέρουν αγάπη και αποδοχή, και δείχνουν κατανόηση στις ανάγκες τους, δημιουργούν το κατάλληλο υπόβαθρο για να αναπτύξουν τα παιδιά τους μια υγιή σχέση με τα συναισθήματα τους. Επιπλέον, οι γονείς που διαχειρίζονται το δικό τους άγχος και τα δικά τους συναισθήματα προσφέρουν ένα θετικό πρότυπο στα παιδιά τους.
Το Περιβάλλον του Σχολείου
Το σχολείο είναι το δεύτερο σημαντικότερο πλαίσιο κοινωνικοποίησης για τα παιδιά. Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να επηρεάσουν θετικά την ψυχική υγεία των μαθητών προσφέροντας ένα υποστηρικτικό και ασφαλές περιβάλλον, όπου κάθε παιδί νιώθει ότι γίνεται αποδεκτό και αξίζει την προσοχή. Ένα σχολικό περιβάλλον που ενθαρρύνει την ενσυναίσθηση, την αλληλοϋποστήριξη και την αποδοχή μπορεί να συμβάλλει στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησης και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων διαχείρισης των συναισθημάτων και των συγκρούσεων. Επιπλέον, η συνεργασία του σχολείου με την οικογένεια και η επικοινωνία μεταξύ εκπαιδευτικών και γονέων βοηθάει να εντοπιστούν έγκαιρα τυχόν ανησυχητικές συμπεριφορές.
Ο Ρόλος του Κοινωνικού Περιβάλλοντος
Η κοινότητα στην οποία ζει το παιδί παίζει και αυτή σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της ψυχικής του υγείας. Ένα ασφαλές και υποστηρικτικό κοινωνικό περιβάλλον με χώρους όπου τα παιδιά μπορούν να αλληλεπιδράσουν, να εκφραστούν και να συμμετέχουν σε δημιουργικές δραστηριότητες ενισχύει την αυτοπεποίθηση και την κοινωνική τους ανάπτυξη. Δραστηριότητες όπως ο αθλητισμός, η μουσική, η τέχνη και τα χόμπι προσφέρουν στα παιδιά έναν θετικό τρόπο να εκφράζουν τα συναισθήματά τους και να νιώθουν ότι ανήκουν κάπου.
Ο Ρόλος των Ψυχοθεραπευτών ως Οικογενειακών Θεραπευτών
Οι οικογενειακοί θεραπευτές εκπαιδεύονται για να κατανοήσουν τις σχέσεις και τις αλληλεπιδράσεις μέσα στην οικογένεια και να βοηθήσουν τα μέλη της να αντιμετωπίσουν δυσκολίες που επηρεάζουν την καθημερινότητά τους και τη συνοχή τους. Στόχος της οικογενειακής θεραπείας δεν είναι να αποδώσει ευθύνες αλλά να βοηθήσει τα μέλη της οικογένειας να κατανοήσουν τις αιτίες των προβλημάτων και να μάθουν να επικοινωνούν αποτελεσματικά.
Η οικογενειακή θεραπεία βοηθά τα μέλη να αναγνωρίσουν τις διαφορετικές ανάγκες και συναισθηματικές τους αντιδράσεις και να μάθουν πώς να τις διαχειρίζονται με θετικό τρόπο. Μέσα από την καθοδήγηση του θεραπευτή, οι γονείς μπορούν να μάθουν στρατηγικές που θα τους βοηθήσουν να επικοινωνούν καλύτερα με τα παιδιά τους και να αντιμετωπίζουν καταστάσεις άγχους ή συγκρούσεων χωρίς να επιβαρύνουν τη συναισθηματική κατάσταση των παιδιών.
Πώς Μπορούν να Βοηθήσουν στην Ψυχική Υγεία των Παιδιών
Η παρέμβαση ενός ψυχοθεραπευτή μπορεί να βοηθήσει τόσο τα παιδιά όσο και τους γονείς να ενισχύσουν την ψυχική τους ανθεκτικότητα και να αποκτήσουν δεξιότητες για την καλύτερη διαχείριση των συναισθημάτων τους. Οι οικογενειακοί θεραπευτές συχνά βοηθούν:
Στην αναγνώριση και κατανόηση των συναισθημάτων: Διδάσκοντας τα μέλη της οικογένειας να αναγνωρίζουν τα συναισθήματά τους και να τα εκφράζουν με υγιείς τρόπους, ώστε να αποφεύγονται εντάσεις και δυσλειτουργικές συμπεριφορές.
Στην ενίσχυση της επικοινωνίας: Ένας ψυχοθεραπευτής μπορεί να ενισχύσει την ανοιχτή και εποικοδομητική επικοινωνία, δίνοντας στους γονείς και στα παιδιά τα εργαλεία για να εκφράζονται και να κατανοούν καλύτερα ο ένας τον άλλον.
Στη διαχείριση του στρες και των συγκρούσεων: Η εκμάθηση δεξιοτήτων διαχείρισης στρες και η επίλυση συγκρούσεων μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτύξουν θετική αυτοεικόνα και να αισθάνονται ότι ανήκουν σε ένα υποστηρικτικό πλαίσιο.
Στην προώθηση της ψυχικής ανθεκτικότητας: Οι οικογενειακοί θεραπευτές βοηθούν την οικογένεια να αναπτύξει ανθεκτικότητα και να βρει τρόπους να αντιμετωπίσει κρίσεις και δυσκολίες χωρίς να αποσταθεροποιηθεί η δυναμική της.
Η οικογενειακή θεραπεία μπορεί να λειτουργήσει προληπτικά ή να παρέμβει όταν έχουν εμφανιστεί ήδη προβλήματα, βοηθώντας την οικογένεια να ανακαλύψει νέες και πιο λειτουργικές ισορροπίες, ενισχύοντας έτσι την ψυχική ανθεκτικότητα και την αίσθηση ευημερίας ολόκληρης της οικογένειας. Οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί και οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας μπορούν να συνεργαστούν για την ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας των παιδιών, υποστηρίζοντας τις θετικές σχέσεις, αναπτύσσοντας δεξιότητες αντιμετώπισης καταστάσεων και προωθώντας την αυτοεκτίμηση. Είναι εξίσου σημαντική η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση των γονέων και των εκπαιδευτικών για τη σημασία της έγκαιρης παρέμβασης όταν εμφανίζονται σημάδια δυσφορίας ή αλλαγές στη συμπεριφορά των παιδιών. Με τη συμβολή όλων, η συμπερίληψη για κάθε παιδί μπορεί να γίνει πραγματικότητα, δημιουργώντας μια κοινωνία που αγκαλιάζει τη μοναδικότητα κάθε παιδιού, προσφέροντάς του τη βάση για την ανάπτυξη υγιών δεξιοτήτων και θετικής αυτοεκτίμησης. Η συμπερίληψη δεν είναι απλώς μια έννοια, αλλά ένα σύνολο πρακτικών που μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που στηρίζουμε την ψυχική υγεία των παιδιών, διαμορφώνοντας μια κοινωνία πιο ανθεκτική και ενσυναισθητική. Ας θυμηθούμε, λοιπόν, τη σημασία της συμπερίληψης για κάθε παιδί και ας συμβάλλουμε όλοι σε ένα ασφαλές και υποστηρικτικό περιβάλλον που θα βοηθήσει τα παιδιά να αναπτύξουν υγιείς δεξιότητες και θετική αυτοεκτίμηση.
Τα αποθέματα που διαθέτουμε για να ξεπερνάμε δυσκολίες είναι ένα πολύπλευρο σύνολο εσωτερικών και εξωτερικών διαδικασιών που αντλούμε μέσα από την ύπαρξή μας και τις εμπειρίες μας. Αυτά περιλαμβάνουν την αποδοχή του εαυτού και των καταστάσεων αλλά και την ικανότητά μας να κάνουμε συνειδητές επιλογές. Στην καρδιά αυτών των αποθεμάτων βρίσκεται η ταυτότητά μας, δηλαδή η κατανόηση του ποιοι είμαστε. Η σύνδεση με αυτήν την ταυτότητα προσφέρει ένα καταφύγιο γαλήνης σε στιγμές αναταραχής, ενισχύοντας την αίσθηση ασφάλειας και προσανατολισμού.
Η ικανοποίηση που νιώθουμε όταν αναγνωρίζουμε τις μικρές ή μεγάλες μας νίκες λειτουργεί ως θετική ενίσχυση για να συνεχίσουμε. Είναι σημαντικό να αναγνωρίζουμε όχι μόνο τις εξωτερικές επιτυχίες αλλά και τις εσωτερικές διεργασίες που μας κρατούν δυνατούς. Ο σεβασμός προς τον εαυτό μας και τους άλλους αποτελεί έναν πυλώνα αυτής της διαδικασίας. Μέσα από την καλλιέργεια αυθεντικών σχέσεων, όπου κυριαρχεί η συμπερίληψη και η αμοιβαία υποστήριξη, αντλούμε ενέργεια για να συνεχίζουμε, ακόμα και σε πιο δύσκολες στιγμές.
Η ενεργοποίηση αυτών των αποθεμάτων συνδέεται με την ικανότητά μας να βλέπουμε τις προκλήσεις ως ευκαιρίες ανάπτυξης. Η πνευματικότητα, με την έννοια της αναζήτησης βαθύτερου νοήματος και σύνδεσης με κάτι μεγαλύτερο από εμάς, μας παρέχει κατεύθυνση και αντοχή. Όταν συνδυάζουμε την αποδοχή με τη δράση, βρίσκουμε τρόπους να προχωράμε, ακόμα κι όταν οι συνθήκες μοιάζουν δύσβατες.
Το ταξίδι αυτό δεν είναι μοναχικό. Η συμπερίληψη, τόσο από άλλους όσο και από εμάς τους ίδιους, δημιουργεί ένα δίκτυο αλληλεγγύης και θετικής ενίσχυσης. Η αίσθηση ότι ανήκουμε κάπου και ότι είμαστε αποδεκτοί για αυτό που είμαστε τροφοδοτεί την ανθεκτικότητά μας. Εξίσου σημαντική είναι η ανάπτυξη της εσωτερικής μας γαλήνης. Αυτό το καταφύγιο γίνεται η βάση από την οποία αντλούμε κουράγιο και δημιουργικότητα.
Εστιάζοντας στις αξίες , σεβόμενοι τις ανάγκες και τα όριά μας και αναζητώντας την ισορροπία μεταξύ αποδοχής και εξέλιξης, μπορούμε να χτίσουμε ένα δυναμικό σύστημα αποθεμάτων. Αυτά τα αποθέματα μας καθιστούν ικανούς να αντιμετωπίζουμε τις προκλήσεις με ανθεκτικότητα και να βρίσκουμε ικανοποίηση, όχι μόνο στη λύση του προβλήματος αλλά και στην ίδια τη διαδικασία προς της αλλαγή. Τέλος, τα αποθέματα αυτά δεν είναι απλώς πόροι αλλά τρόποι σύνδεσης με την πιο αυθεντική εκδοχή του εαυτού μας και με τους άλλους γύρω μας.
Όταν το παιδί σου έχει θυμό, δώσε έμφαση στην ανάγκη και όχι στη συμπεριφορά!
Όταν το παιδί σου πετάει φαγητό την ώρα του γεύματος, δώσε έμφαση στην ανάγκη και όχι στη συμπεριφορά.
Όταν το παιδί σου δεν σε ακούει, δώσε έμφαση στην ανάγκη και όχι στη συμπεριφορά.
Η εστίαση στις ανάγκες του παιδιού σου μπορεί να είναι το μέσο σου για να σε βοηθήσει να σταματήσεις και να παρατηρήσεις πότε το παιδί σου ενεργεί με τρόπους που σε απογοητεύουν, σε κατακλύζουν και σε αφήνουν μπερδεμένο.
Όταν είσαι σε θέση να δείς πέρα από τη συμπεριφορά, όχι μόνο θα καταλάβεις γιατί εκφράζει αυτή τη συμπεριφορά , αλλά θα μπορείς να δείξεις συμπόνια απέναντι του αναγνωρίζοντας ότι αυτός είναι ο τρόπος που επικοινωνεί ανάλογα με το στάδιο της ανάπτυξης του.
Όταν βλέπεις τη συμπεριφορά του παιδιού σου ως μια προσπάθεια επικοινωνίας, θα θέλεις να συνδεθείς μαζί του και να μην το απωθήσεις από απογοήτευση και θυμό.
Η συμπεριφορά ενός μικρού παιδιού καθοδηγείται από το σώμα και τα συναισθήματά του . Μερικές φορές η συμπεριφορά ενός παιδιού προέρχεται από μια θέση άμυνας, από την ανάγκη να προστατευθεί από το πώς μπορεί να αντιδράσεις εσύ είτε με θυμό ή , απογοήτευση . Η συμπεριφορά του θα μπορούσε επίσης να είναι ένας τρόπος με τον οποίο σε ενημερώνει ότι απλά δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις προσδοκίες σου, ακόμα κι αν ανταποκρίθηκαν την προηγούμενη μέρα ή ακόμα και νωρίτερα.
Ως ενήλικες, Μπορούμε να σκεφτούμε πώς νιώθουμε και μπορούμε να εξετάσουμε τις επιλογές μας και επίσης να ζητήσουμε βοήθεια και να ζητήσουμε συμβουλές.
Επειδή τα μικρά παιδιά δεν έχουν την ωριμότητα και αυτή τη δεξιότητα ζωής, σε ορισμένες περιπτώσεις δεν ξέρουν καν τι χρειάζονται.
Είναι αλήθεια ότι ένα παιδί δεν επιλέγει να είναι απορυθμισμένο. Η συμπεριφορά του είναι πραγματικά μια κραυγή για βοήθεια που προέρχεται από μια ανάγκη που έχει. Το πώς να καλύψεις τις ανάγκες του παιδιού σου όταν η συμπεριφορά του είναι εκρηκτική, είναι συχνά πολύ προκλητική και αινιγματική μπορεί να σε απογοητεύσει, ειδικά αν συμβαίνει συχνά.
Που νομίζει ότι ξεγελά με το προσωπείο που φορά. Που η υποκριτική έχει γίνει η δεύτερη του φύση. Που δίνει την εντύπωση ότι είναι ασφαλής.
Αν έλθεις αντιμέτωπος με ένα άνθρωπο …
Που στην σκέψη ότι θα εκτεθεί τον πιάνει πανικός, φοβάται και κρύβεται πίσω από ένα ψεύτικο προσωπείο. Ένα άνθρωπο που λαχταρά για μια ματιά που θα είναι η σωτηρία του, μια ματιά που θα την ακολουθεί η αποδοχή και θα συνοδεύεται από αγάπη. Ένα άνθρωπο που σκέφτεται ότι αυτή η ματιά θα τον ελευθερώσει από τους τοίχους της δικής του φυλακής για να καταλάβει ότι αξίζει πραγματικά. Ένα άνθρωπο που φοβάται πως βαθιά μέσα του είσαι ένα τίποτα, ότι απλά δεν αξίζει και ότι αν εκτεθεί θα τον απορρίψουν.
Αν έλθεις αντιμέτωπος με ένα άνθρωπο ..
Που μιλά για όλα αυτά που στ’ αλήθεια δεν είναι τίποτα και δεν μιλά καθόλου για αυτά που είναι τα πάντα! Ένα άνθρωπο που του αρέσει να κρύβεται και πολεμά ενάντια σε όλα αυτά που ζητά και λαχταρά. Ένα άνθρωπο που δείχνει προς τα έξω ένα πρόσωπο σιγουριάς αλλά μέσα του τρέμει.
ΜΗΝ ΤΟΝ ΠΙΣΤΕΨΕΙΣ!!!!
Αφουγκράσου προσεκτικά και προσπάθησε να ακούσεις αυτά που δεν σου λέει. Δεν του αρέσει να κρύβεται αλλά θέλει να είναι αυθόρμητος. Να είσαι ευγενικός μαζί του και να τον ενθαρρύνεις . Κάνε τον να νιώθει πως είναι σημαντικός ότι πραγματικά σε νοιάζει. Μην τον προσπερνάς. Σκέψου ότι μπορείς να γκρεμίσεις τον τοίχο πίσω από τον οποίο κρύβεται, τον τοίχο του πανικού και της αβεβαιότητας. Μην διαλέξεις να τον προσπεράσεις. Μην τον πιστέψεις!!!
Anakoufisis- Psychotherapy & Counseling 